Wat is borstkanker?

Borstkanker ontstaat wanneer normale cellen zich ongecontroleerd beginnen te vermenigvuldigen. Ze veranderen dan in kankercellen. Soms verspreiden kankercellen zich ook buiten de borst. We spreken dan van uitzaaiingen. Borstkanker komt niet alleen bij vrouwen voor. In zeldzame gevallen kunnen ook mannen het ontwikkelen.

Veel vormen

Borstkanker is niet één ziekte. Er bestaan verschillende vormen van borstkanker. Ze worden ingedeeld op basis van waar de kanker ontstaat in het borstweefsel, op basis van bepaalde eigenschappen van de kankercellen of op basis van een erfelijkheid.  

Op basis van de plaats van ontstaan in de borst

De meest voorkomende vorm van borstkanker is het ductaal carcinoom of borstkanker die in de melkgangen ontstaat. Daarvan bestaan er twee subvormen: het ductaal carcinoom in situ (DCIS), dat binnen de melkgangen blijft en zich niet verder verspreidt en het invasief ductaal carcinoom dat zich wel verder verspreidt in het omliggende weefsel en daarom gevaarlijker is. Het invasief ductaal carcinoom komt het vaakst voor, terwijl DCIS eigenlijk een voorstadium is van borstkanker.

Een andere vorm van borstkanker ontstaat in de melkklieren en wordt lobulair carcinoom genoemd. Ook hiervan bestaat er een in situ-vorm die beperkt is tot kwaadaardige cellen in de melkklieren (voorstadium) en een invasieve vorm die in omgevend weefsel groeit en zich kan verspreiden.  

Op basis van eigenschappen van de kankercellen

De meeste borstkankers zijn hormoongevoelig. Dat betekent dat de kankercellen receptoren voor vrouwelijke hormonen dragen en groeien onder invloed van deze hormonen (oestrogeen en/of progesteron). Receptoren zijn als slotjes aan het oppervlak van de cellen waar hormonen als sleuteltjes in passen. Dankzij deze receptoren zijn hormoongevoelige borstkankers goed behandelbaar met anti-hormoontherapie. Andere borstkankers zijn helemaal niet hormoongevoelig en noemen we triple-negatieve borstkanker. In dat geval hebben de kankercellen geen receptoren voor beide vrouwelijke hormonen en ook geen receptor voor het HER2-eiwit (‘triple-negatief’ of drie keer negatief). Triple-negatieve borstkanker komt vaker voor bij jongere vrouwen, en vraagt een andere soort behandeling. Er bestaat ook een vorm van borstkanker met veel HER2-receptoren op de kankercellen: de HER2-positieve borstkanker groeit sneller, maar vraagt eveneens een gerichte behandeling.

Op basis van de oorzaak

De oorzaak van borstkanker is meestal onbekend, tenzij het gaat om een fout in het erfelijk materiaal. Ongeveer 10% van alle borstkankers is erfelijk. In die gevallen ligt een borstkankergen aan de basis dat werd overgeërfd van één of beide ouders. De twee bekendste borstkankergenen zijn BRCA1 en BRCA2. Ze verhogen het risico op borstkanker aanzienlijk. Draagsters van BRCA1 lopen 55 tot 70% risico om borstkanker te ontwikkelen en hebben ook een groter risico op eierstokkanker. Draagsters van BRCA2 hebben 45 tot 60% kans om borstkanker te ontwikkelen en lopen eveneens een groter risico op eierstokkanker.  

Er zijn nog minstens tien andere genen die het risico op borstkanker verhogen, maar in mindere mate dan bij BRCA. Ze zijn minder frequent. CHEK2 is een gekend voorbeeld en verhoogt het risico met 20 tot 40%.

Zeldzame vormen van borstkanker

Er bestaat een hele rits zeldzame borstkankers die moeilijk onder te brengen zijn in genoemde categorieën, waaronder inflammatoire borstkanker, de ziekte van Paget, mucineus carcinoom, metaplastisch carcinoom, tubulair carcinoom en medullair carcinoom.