Pink Ribbon lanceert “Stronger Together”-campagne

‍“Onwetendheid schaadt de gezondheid”

1 vrouw op 8 en 1 man op 1.000 in België krijgen ooit in hun leven te horen dat ze borstkanker hebben. Maar de overgrote meerderheid van onze landgenoten denkt weinig risico te lopen omdat de ziekte niet in de familie voorkomt en er geen erfelijke aanleg is.

De helft van de Belgische vrouwen is bovendien onvoldoende vertrouwd met de 9 alarmsignalen van borstkanker. En er zijn allerlei mythes en misverstanden die tot onnodige angst leiden. Daardoor wordt een doktersbezoek uitgesteld en een borstkankerscreening vermeden.  De gevolgen zijn dat borstkanker in veel gevallen later wordt ontdekt, de impact op de patiënt veel groter is dan nodig en de overlevingskansen verkleinen. Onwetendheid over borstkanker veroorzaakt een gevaarlijk domino-effect.

Het creëren van meer borstkankerbewustzijn en het verder verminderen van de onwetendheid over deze ziekte is de prioritaire doelstelling van de Pink Ribbon-campagne 2026, naar aanleiding van de Internationale Borstkankermaand.

Daarbij neemt Pink Ribbon niet alleen zelf diverse initiatieven, maar formuleren wij bovendien een tweevoudig verzoek aan de Overheid en alle stakeholders in ons land, om ervoor te zorgen dat:

• iedereen in ons land met borstkanker – en ook al hun naaste familieleden –  de mogelijkheid krijgt om zich te laten testen op de hoog-risicogenen voor borstkanker. Want vandaag blijven tienduizenden dragers voorlopig in het ongewisse.
  Naar schatting de helft van de dragers weet niet ze drager zijn van een erfelijk borstkanker-gen.

• de 9 alarmsignalen van borstkanker een onderdeel worden van een structureel actieplan gericht op meer borstkankerbewustzijn en de aanpak van misinformatie. Want vandaag verhoogt een gebrek aan kennis rechtstreeks borstkankersterfte.

Onwetendheid over erfelijke borstkanker

De overgrote meerderheid van onze landgenotes denkt weinig risico te lopen omdat borstkanker niet in de familie voorkomt.  

Maar 0,3% tot 0,5% van de Belgische bevolking is drager van de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2. Het gaat in ons land naar schatting om 33.000 tot 55.000 mensen die drager zijn van één van beide genen en minstens de helft daarvan weet dit gewoon niet. Deze genen verhogen het risico op borstkanker bij vrouwen met 60 tot 80%. Ze zorgen voor onnoemelijk veel leed, vaak bij vrouwen op jonge leeftijd.  Dragers van erfelijke borstkankergenen lopen bovendien een groter risico op andere kankers (w.o. eierstok- en prostaatkanker) en ze kunnen deze genen ook doorgeven aan het nageslacht.

In een bevraging in opdracht van Pink Ribbon, uitgevoerd door Ivox in 2025 (1) bij 1.000 Belgen, werd gepeild naar de kennis over erfelijke borstkanker en de bereidheid om borstkankergenen op te sporen nog voor je kanker krijgt. Uit de enquête bleek dat 60% slechts een beperkte kennis heeft en hierover meer wil te weten komen. 80% wil zich bovendien laten testen omdat preventief handelen dan mogelijk is (intensief beginnen opvolgen of preventieve chirurgie).

Omdat veel dragers nog onvoldoende op de hoogte zijn wil Pink Ribbon de awareness rond het bestaan van erfelijke borstkanker significant verhogen en lanceert de vzw tijdens de “Week van de Erfelijke Kanker” (van 28 september tot 4 oktober) haar nieuwe videocampagne “Het zit in de familie.be”, waarbij wij aan de brede bevolking, de overheid en alle andere stakeholders in ons land vragen om dit filmpje zoveel mogelijk te delen  … Omdat iedereen het recht heeft het te weten.

Er bestaat bovendien een genetische opsporingstest, maar deze is in België niet voor iedereen beschikbaar. Daarom herhaalt Pink Ribbon ook haar oproep aan de Belgische overheid om ervoor te zorgen dat iedereen in ons land met borstkanker – en al hun naasten – de mogelijkheid krijgt om zich te laten testen op de hoog-risicogenen voor borstkanker, BRCA1 en BRCA2. Pink Ribbon zal hiertoe alle stakeholders van erfelijke kanker uitnodigen op een 1^ste ronde tafel gesprek over “genetisch testen”, dit op 4 februari 2027, de eerstvolgende Wereldkankerdag.

Onwetendheid m.b.t. de andere borstkankers

Erfelijke borstkanker betreft slechts 5 tot 10% van alle borstkankerdiagnoses. Hoe zit het dan met de overige 90 tot 95% andere borstkankers ?

Misverstanden & mythes

Een recente enquête (zomer 2026) over de kennis van borstkanker bij 1.200 vrouwen in België, uitgevoerd door Ivox in opdracht van Novartis en Pink Ribbon-partner (2) toont dat slechts 4 op de 10 vrouwen de symptomen van borstkanker te kennen. Liefst 7 op de 10 noemt familiale aanleg of genetische factoren de belangrijkste risicofactor. Dat is de grootste misvatting. Meer dan 8 op de 10 borstkankers treffen immers vrouwen die geen eerstegraadsverwantschap hebben met borstkanker (3)

Daarnaast legde deze iVox-enquête (2) nog diverse andere mythes bloot:

• Zo denkt 18% van de ondervraagden zich te beschermen tegen borstkanker door geen deodorant te gebruiken. Fabel;

• 10% draagt om die reden ook geen beugelbeha. Fictie;

• En 22% ziet stress als één van de belangrijkste risicofactoren voor borstkanker. Terwijl stress geen gedocumenteerde risicofactor voor borstkanker betreft.

Bij vrouwen van niet-Belgische herkomst leven dergelijke denkbeelden bovendien sterker en zijn de cijfers nog hoger.

Gebrekkige kennis van de 9 alarmsignalen

Ongeveer de helft van de borstkankers wordt door de patiënt zelf ontdekt. Het is daarom belangrijk om je eigen borsten te kennen en ze regelmatig te bekijken en te controleren. Zo weet je snel wanneer er iets verandert.  Veranderingen aan je borsten kunnen onschuldig zijn, maar ze kunnen ook wijzen op borstkanker. Daarom is het belangrijk veranderingen zo snel mogelijk te bespreken met je arts. Want opnieuw, hoe eerder borstkanker wordt ontdekt, hoe beter het kan worden behandeld.

In 2022 peilde een enquête van Pink Ribbon (4) naar de kennis van de alarmsignalen voor borstkanker bij de Belgische bevolking. Een knobbeltje in de borst is immers niet het enige alarmteken voor borstkanker. Pink Ribbon onderscheidt er 9: naast het knobbeltje zijn er dus nog 8 anderen: een knobbeltje op de borst of onder je oksel, een putje in de borst, een ingetrokken tepel, maar ook vochtverlies uit een tepel, een borstvervorming, een oneffen huid of schilfering en roodheid van een borst. Deze enquête liet zien dat knobbeltjes in en op de borst en onder de oksel beter gekend zijn bij de bevolking, maar dat alle andere alarmtekens niet gekend zijn door de helft of meer van de bevraagde vrouwen. 1 op 6 borstkankers uit zich echter niet met een knobbeltje, maar via een ander alarmteken, blijkt uit onderzoek. Deze andere, minder gekende symptomen leiden echter bij 1 op 5 vrouwen tot uitstel van een doktersbezoek van meer dan 3 maanden (5).

Onwetendheid over minder frequente alarmtekens veroorzaakt uitstelgedrag en een groter risico op een laattijdige diagnose. Het onderzoek leidde bij Pink Ribbon in 2022 tot de ontwikkeling van de Mammoquiz.be, die vrouwen bijna spelenderwijs inzicht geeft in de alarmsignalen van borstkanker. De Mammoquiz.be is intussen gratis beschikbaar in 8 talen: Nederlands, Frans, Engels, Duits, Spaans, Pools, Turks en standaard-Arabisch. Tot nu toe werd het platform meer dan 125.929 keer bezocht en 29.274 enquêtes werden volledig ingevuld. Iedere deelneemster aan de quiz krijgt een profiel aangemeten over haar risico om borstkanker in een later dan nodig stadium te ontdekken, een risicoscore op 10 en een persoonlijk advies om haar risico op laattijdige ontdekking te reduceren. Bijna 30% van de deelnemers loopt een gemiddeld tot hoog risico om borstkanker later dan nodig te ontdekken.

Pink Ribbon zal zich de komende jaren inzetten om de bekendheid van de Mammoquiz.be te verder te verspreiden en deelname door de bevolking te stimuleren, dit bij alle vrouwen in België van welke herkomst ook. We roepen de overheid en alle andere stakeholders graag op om de vzw bij deze brede verspreiding met alle mogelijke middelen te steunen.

Lage deelname aan borstkankerscreening

Een gebrek aan bewustzijn en kennis leidt algemeen tot een lage deelname aan kankerscreening, zowel voor baarmoederhalskanker, darmkanker als borstkanker. Screening heeft als doel kanker vroegtijdig op te sporen, wat leidt tot minder zware behandeltrajecten en tot een betere overleving.  Adequate kennis over borstkanker leidt bijna tot een verdubbeling (x 1,73) van de kans op deelname aan borstkankerscreening, zo toont een overzichtsonderzoek (6).

Volgens de enquête van Ivox in opdracht van Novartis en Pink Ribbon (1) is meer dan 1 op 3 van de bevraagde vrouwen in de leeftijdsgroep 50-69 jarigen (nochtans de doelgroep) niet of weinig bekend met bevolkingsonderzoek borstkanker of weet niet precies voor wie het onderzoek bedoeld is.  Deze niet-bekendheid is significant hoger bij vrouwen met een niet-Belgische achtergrond (62,9%) en in het Brussels hoofdstedelijk gewest (62,6%).

De deelname aan het bevolkingsonderzoek borstkanker is met 64,7%  in Vlaanderen nog altijd beperkt. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië ligt het deelnamecijfer nog veel lager, omdat velen zich laten screenen buiten het bevolkingsonderzoek.

De recente studie van Ivox (4) bevestigt dat de helft van de vrouwen die niet ingaat op de uitnodiging, dit doen omdat ze verkiezen zich op eigen initiatief laten screenen, buiten het bevolkingsonderzoek. Andere redenen die leiden tot niet-deelname zijn “het is te pijnlijk”, “de bestraling kan leiden tot borstkanker”, “een gebrek aan vertrouwen in de overheid” en “het risico op over-diagnose”.  De nadelen van niet-deelname zijn dat het risico vergroot dat borstkanker pas in een later stadium wordt ontdekt. Een laattijdige diagnose vraagt meestal een zwaardere behandeling en de overlevingskansen verkleinen.

Pink Ribbon “Stronger Together”-campagne

Het creëren van meer borstkankerbewustzijn en het verder verminderen van de onwetendheid over deze ziekte is dan ook cruciaal en de prioritaire doelstelling van de Pink Ribbon-campagne 2026, naar aanleiding van de Internationale Borstkankermaand.

De nationale borstkankerorganisatie zal haar vorig jaar vernieuwde website www.pink-ribbon.be (de voorbije 12 maanden goed voor 124.891 paginaweergaven ), haar nieuwsbrieven (naar een databestand van intussen 128.620 ontvangers) en haar sociale mediakanalen (bereik van 3.251.183 personen het voorbije jaar) verder inzetten om op een begrijpelijke en genuanceerde manier over borstkanker te informeren, feiten van misvattingen te onderscheiden en onwetendheid over borstkanker uit de wereld te helpen.

Precies daarom lanceert Pink Ribbon bij de onthulling van haar 12^de Pink Ribbon-lintje ook haar “Stronger Together”-campagne. Het is een campagne die meer dan ooit zal inzetten op waarachtigheid en verbondenheid. Allemaal samen kunnen we de ziekte immers veel beter dragen. Ervoor zorgen dat borstkanker nog veel sneller wordt opgespoord en veel beter kan worden behandeld.

Het Pink Ribbon-lintje kost €4 (incl. BTW) en is te koop bij bpost (in elk postkantoor in België), bij Carrefour en in de winkels van Medi-Market, AVA en MS Mode. Bovendien is er opnieuw een afgeleide armband die €9 kost. (incl. BTW).

Lancering borstkanker-meldpunt.be

Maar dat alles is niet genoeg.

De onwetendheid toont aan dat er meer nodig is dan een eenmalige campagne. Het is daarom dat Pink Ribbon o.a. aan de overheid en alle andere stakeholders (onderwijs, media, zorgverleners en patiëntes zelf) vraagt om de 9 alarmsignalen van borstkanker onderdeel te laten zijn van een gezamenlijk, structureel actieplan dat zich richt op meer borstkankerbewustzijn bij de bevolking en op de aanpak van misinformatie over borstkanker.

Pink Ribbon neemt daartoe met de lancering van borstkanker-meldpunt.be een nieuw initiatief.

Wat houdt dit precies in?  

Tientallen geëngageerde patiënten, die nu al ambassadeurs zijn voor Pink Ribbon, fungeren voortaan als antennes voor het verzamelen vragen en misinformatie over borstkanker. Zij zullen voortdurend de vinger aan de pols houden. Pink Ribbon verzamelt via hen informatieve vragen/misverstanden/mythes op haar ‘borstkanker’-meldpunt.be en zoekt naar de juiste antwoorden bij de gepaste stakeholders in borstklinieken, bij het bevolkingsonderzoek, de ziekenfondsen, de onco-diëtisten, enz.  Pink Ribbon zal deze antwoorden noteren en verpakken in toegankelijke teksten, die nadien gecommuniceerd worden via de eigen mediakanalen van de vzw, maar ook via deze van alle relevante stakeholders die we hierbij kunnen betrekken, zodat wij deskundige informatie op de breedst mogelijke manier kunnen verspreiden.

Borstkanker-meldpunt.be zal door Pink Ribbon worden gelanceerd tijdens International Breast Cancer Day, op 19 oktober aanstaande.

Pers

Dr. Marleen Finoulst (Eindredacteur Pink Ribbon) en Prof. Dr. Em. Jan Lamote (borstchirurg, voormalig diensthoofd Borstkliniek UZ Brussel en voorzitter van de Raad van Bestuur van de vzw Pink Ribbon) zijn beschikbaar om verdere toelichting te geven.

Bronnen

_{(1)  iVox-enquête naar de bekendheid met erfelijke borstkanker en bereidheid tot genetische testing, van Pink Ribbon bij 1.000 Belgen. Zomer 2025.
(2)  iVox-enquête naar de bekendheid met borstkanker in opdracht van Novartis, in samenwerking met Pink Ribbon bij 1.200 vrouwen in België. Zomer 2026.
(3)  Familial breast cancer: collaborative reanalysis of individual data from 52 epidemiological studies including 58,209 women with breast cancer and 101,986 women without the disease. Lancet. 2001;358(9291):1389-99.).
(4) iVox-enquête naar de kennis van de 9 alarmsignalen in opdracht van Pink Ribbon bij 1.000 vrouwen in België. Zomer 2022.
(5) Koo MM, von Wagner C, Abel GA et al. Typical and atypical presenting symptoms of breast cancer and their associations with diagnostic intervals: Evidence from a national audit of cancer diagnosis. Cancer Epidemiol. 2017 Jun;48:140-146).
(6)  Baccolini V, Isonne C, Salerno C et al. The association between adherence to cancer screening programs and health literacy: A systematic review and meta-analysis. Prev Med 2022;155:106927.)} ‍